จังหวัดฟุกุโอกะ

สาเกของจังหวัดฟุกุโอกะ

จังหวัดฟุกุโอกะ (福岡県) ตั้งอยู่ทางเหนือของเกาะคิวชู ทิศเหนือติดทะเลเก็งไก (玄界灘) ทะเลฮิบิกิ (響灘) และทะเลซูโอ (周防灘) ทิศตะวันตกเฉียงใต้ติดทะเลอาริอาเกะ (有明海) สมาคมผู้ผลิตสาเกจังหวัดฟุกุโอกะมีสมาชิก 61 ราย ซึ่งรวมถึงสมาชิกที่ผลิตโชจู (焼酎 / shochu) และเครื่องดื่มอื่น ๆ นอกเหนือจากสาเกด้วย (ข้อมูล ณ เดือนเมษายน 2026) ในช่วง 1 ปีตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2024 ถึงเดือนมิถุนายน 2025 มีการผลิตสาเก 30 แห่งภายในจังหวัด ในเดือนตุลาคม 2025 “ฟุกุโอกะ” ได้รับการกำหนดให้อยู่ภายใต้ระบบคุ้มครองชื่อแหล่งผลิตสาเก (สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์) เงื่อนไขคือมีกลิ่นหอมเด่นชัด อุดมด้วยรสอูมามิ และทิ้งรสค้างที่สะอาด ไม่รบกวนรสชาติของอาหารฟุกุโอกะที่มีรสหวานเค็มและรสอูมามิมาก และสร้างรสชาติที่สมดุลเมื่อดื่มคู่กับอาหาร

สิ่งที่สนับสนุนรสชาตินี้คือน้ำและอากาศแห้งในฤดูหนาว ในจังหวัดมีแม่น้ำไหลผ่าน เช่น แม่น้ำชิกุโงะ (筑後川) ซึ่งเป็นแม่น้ำที่ใหญ่ที่สุดในคิวชู แม่น้ำยาเบะ (矢部川) และแม่น้ำองกะ (遠賀川) น้ำที่ไหลลงมาจากภูเขาเป็นน้ำอ่อนที่มีแร่ธาตุเพียงเล็กน้อย หรือน้ำที่ค่อนข้างอ่อน ฤดูหนาวแม้จะหนาวแต่หิมะตกน้อยและอากาศแห้ง ในอากาศที่แห้ง เชื้อราโคจิแทรกเข้าไปถึงใจกลางเมล็ดข้าวได้ง่าย จึงได้โคจิ (ข้าวนึ่งที่เพาะเชื้อราโคจิ) ที่แข็งแรงและย่อยข้าวได้ดี

การผลิตสาเกของฟุกุโอกะมีประวัติศาสตร์ยาวนาน ในปี 1690 แคว้นชิกุเซ็น (筑前 ปัจจุบันคือส่วนหนึ่งของจังหวัดฟุกุโอกะ) มีโรงผลิตสาเก 613 แห่ง ราวปี 1804 ถึง 1829 กลุ่มโทจิ (หัวหน้าผู้ผลิตสาเก) “โทจิสายมิซึมะ” (三潴杜氏) และ “โทจิสายเคยะ” (芥屋杜氏) ได้ถือกำเนิดขึ้น ในปี 1889 โคบายาชิ ซากุโงโร (小林作五郎) ผู้ผลิตสาเก ได้ก่อตั้งสมาคมผู้ผลิตสาเกจังหวัดฟุกุโอกะและเป็นประธานคนแรก โคบายาชิค้นพบว่ายีสต์ (จุลินทรีย์ที่ทำหน้าที่หมัก) เติบโตได้ยากในน้ำอ่อน จึงคิดวิธีการผลิตที่เพาะโคจิอย่างพิถีพิถันให้ย่อยข้าวได้ดี แล้วหมักอย่างช้า ๆ ที่อุณหภูมิต่ำ วิธีนี้แพร่หลายไปทั่วจังหวัด และในช่วงประมาณ 60 ปีตั้งแต่ทศวรรษ 1890 ถึงทศวรรษ 1950 ปริมาณการผลิตสาเกของจังหวัดฟุกุโอกะอยู่ในระดับรองจากจังหวัดเฮียวโงะ

แผนที่โรงผลิตสาเก

โรงผลิตสาเกแนะนำ

• Shiraito Shuzo 白糸酒造Tanaka Rokujugo 田中六五 / Shiraito 白糸Itoshimaอ่านบทความ
• Yamaguchi Shuzojo 山口酒造場Niwanoguisu 庭のうぐいすKurumeอ่านบทความ