โอมาจิ — ข้าวสำหรับทำสาเกที่พบในจังหวัดโอกายามะช่วงปลายสมัยเอโดะ

โอมาจิ (雄町 / Omachi) เป็นพันธุ์หนึ่งของ “ข้าวสำหรับทำสาเก (酒米 / sakamai)” ซึ่งเป็นข้าวที่เหมาะกับการผลิตสาเก โอมาจิไม่ได้เกิดจากการผสมพันธุ์โดยมนุษย์ แต่เป็นพันธุ์ที่คัดเลือกและปลูกจากรวงข้าวที่พบ ภาพรวมของข้าวสำหรับทำสาเกอธิบายไว้ในประเภทของข้าวสำหรับทำสาเก

ความเป็นมา

โอมาจิเป็นพันธุ์ที่ในปี 1859 คิชิโมโตะ จินโซ (岸本甚造 / Kishimoto Jinzo) เกษตรกรแห่งโอมาจิ หมู่บ้านทากาชิมะ อำเภอโจโต แคว้นบิเซ็น (備前国上道郡高島村雄町) พบรวงข้าวแปลกตา 2 รวงระหว่างเดินทางกลับจากการไปสักการะที่โฮกิไดเซ็น (伯耆大山 / Hoki Daisen) แล้วคัดเลือกซ้ำหลายครั้งจนได้เป็นพันธุ์นี้

ลักษณะของโอมาจิ

โอมาจิเป็นพันธุ์ที่เมล็ดใหญ่ และ “ชินปากุ (心白 / shinpaku)” ซึ่งเป็นส่วนสีขาวขุ่นตรงกลางเมล็ดข้าว มีขนาดใหญ่

ต้นข้าวสูง (ประมาณ 150 เซนติเมตร) ล้มง่าย และไม่ทนต่อโรคและแมลงศัตรูพืช จึงเป็นพันธุ์ที่ปลูกยาก เมื่อเทียบกับพันธุ์ในปัจจุบัน จำนวนรวงน้อยกว่าและให้ผลผลิตค่อนข้างน้อย ด้วยเหตุนี้จึงหาได้ยาก และถูกเรียกว่า “ข้าวสำหรับทำสาเกในตำนาน (幻の酒米)”

แหล่งผลิตหลัก

โอมาจิในผลผลิตปี 2024 เกือบทั้งหมดผลิตในจังหวัดโอกายามะ